Quỹ đầu tư Phát triển Tin tức - Sự kiện

Đầu tư dự án theo hình thức hợp tác công tư (PPP)

          Trong tình hình nhu cầu vốn đầu tư cơ sở hạ tầng kỹ thuật của Việt Nam nói chung và mỗi địa phương nói riêng là rất lớn, trong khi đó ngân sách nhà nước thì có hạn, vốn của các nhà tài trợ ngày càng thu hẹp, mô hình đầu tư theo hình thức hợp tác công tư (PPP) có khả năng như một đòn bẩy để huy động nguồn lực từ khu vực tư nhân cả trong và ngoài nước cho đầu tư cơ sở hạ tầng trong tình hình hiện nay.

 
          Mô hình PPP là gì?
          PPP (Public - Private Partner) là việc Nhà nước và Nhà đầu tư cùng phối hợp thực hiện Dự án phát triển kết cấu hạ tầng, cung cấp dịch vụ công trên cơ sở Hợp đồng dự án.
         Với mô hình PPP, Nhà nước sẽ thiết lập các tiêu chuẩn về cung cấp dịch vụ và tư nhân được khuyến khích cung cấp bằng cơ chế thanh toán theo chất lượng dịch vụ. Đây là hình thức hợp tác tối ưu hóa hiệu quả đầu tư và cung cấp dịch vụ công cộng chất lượng cao, nó sẽ mang lại lợi ích cho cả nhà nước và người dân.
 
          Các hình thức thực hiện mô hình PPP
          Hiện nay trên thế giới có 05 hình thức phổ biến như sau:
          1. Mô hình nhượng quyền khai thác (Franchise) là hình thức mà theo đó cơ sở hạ tầng được nhà nước xây dựng và sở hữu nhưng giao (thường là thông qua đấu giá) cho tư nhân vận hành và khai thác.
          2. Mô hình thiết kế - xây dựng - tài trợ - vận hành DBFO (Design- Build - Finance - Operate), khu vực tư nhân sẽ đứng ra xây dựng, tài trợ và vận hành công trình nhưng nó vẫn thuộc sở hữu nhà nước.
          3. Mô hình xây dựng - vận hành - chuyển giao BOT (Build - Operate - Transfer) là hình thức do công ty thực hiện dự án sẽ đứng ra xây dựng và vận hành công trình trong một thời gian nhất định sau đó chuyển giao toàn bộ cho nhà nước.
          4. Mô hình BTO (xây dựng - chuyển giao - vận hành) là mô hình sau khi xây dựng xong thì chuyển giao ngay cho nhà nước sỏ hữu nhưng công ty thực hiện dự án vẫn giữ quyền khai thác công trình.
          5. Mô hình xây dựng - sở hữu - vận hành BOO (Build - Own - Operate) là hình thức công ty thực hiện dự án sẽ đứng ra xây dựng công trình, sở hữu và vận hành công trình. 
 
          Mô hình PPP tại Việt Nam:
          Ngày 09/11/2010 Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định 71/2010/QĐ-TTg quy định thực hiện thí điểm theo hình thức đối tác công - tư, nội dung chính của quyết định là:
 
          1. Nguyên tắc
          - Thu hút ñược nguồn vốn ñầu tư của khu vực tư nhân trong và ngoài nước cho phát triển cơ sở hạ tầng và dịch vụ công.          
          - Vốn của khu vực tư nhân tham gia Dự án được huy động theo nguyên tắc không dẫn đến nợ công.
          - Vốn chủ sở hữu của Nhà đầu tư trong Dự án phải đảm bảo tối thiểu bằng 30% phần vốn của khu vực tư nhân tham gia Dự án. Vốn vay thương mại (không có bảo lãnh của Chính phủ) tới mức tối đa bằng 70% phần vốn của khu vực tư nhân.
          - Cạnh tranh, công bằng, minh bạch, hiệu quả kinh tế, phù hợp với pháp luật Việt Nam, theo tập quán và thông lệ quốc tế.
          2.  Lĩnh vực thí điểm đầu tư theo hình thức đối tác công - tư
          - Đường bộ, cầu đường bộ, hầm đường bộ, bến phà đường bộ.
          - Đường sắt, cầu đường sắt, hầm đường sắt.
          - Giao thông đô thị.
          - Cảng hàng không, cảng biển, cảng sông.
          - Hệ thống cung cấp nước sạch.
          - Nhà máy điện.
          - Y tế (bệnh viện).
          - Môi trường (nhà máy xử lý chất thải).
          - Các Dự án phát triển kết cấu hạ tầng, cung cấp dịch vụ công khác theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ.
          3. Một số quy định khác
          Trong quyết định cũng quy định cụ thể Tiêu chí lựa chọn Dự án, Chi phí chuẩn bị đầu tư, Cơ quan nhà nước có thẩm quyền ký kết và thực hiện Hợp đồng dự án, thành lập Tổ công tác liên ngành, Đấu thầu lựa chọn Nhà đầu tư, Thương thảo, hoàn thiện và ký kết Hợp đồng dự án…
 
          Thực tế thực hiện ở Việt Nam
          Theo thống kê của Ngân hàng Thế giới, trong giai đoạn 1994-2009 đã có 32 dự án được thực hiện theo mô hình PPP với tổng mức vốn cam kết khoảng 6,7 tỉ đô la. Trong đó mô hình BOT và BOO là chủ yếu. Hai lĩnh vực đầu tư chiếm tỷ trọng lớn nhất là điện và viễn thông. Từ những năm 1990 đến nay có khoảng 26 dự án thực hiện theo hình thức BOT với tổng mức đầu tư là 128 ngàn tỷ đồng như: BOT cầu Cỏ May, BOT cầu Phú Mỹ, điện Phú Mỹ, và rất nhiều nhà máy điện nhỏ và vừa khác đang được thực hiện theo phương thức BOO. 
          Theo thống kê của Cục đầu tư nước ngoài Bộ Kế hoạch và Đầu tư, trong năm 2010 tổng số dự án cấp mới được đầu tư trực tiếp từ nước ngoài là 969 dự án, trong đó theo mô hình đầu tư BOT, BT, BTO có 6 dự án chiếm 1% trên tổng số dự án cấp mới. Nhưng số lượng dự án cấp mới chiếm 55% so với số dự án đầu tư theo hình thức BOT, BTO, BT là 11 dự án, chiếm, tỷ trọng cao nhất trong số tất cả các hình thức đầu tư.
          Theo số liệu của Cục quản lý đấu thầu Bộ Kế hoạch và Đầu tư tổng số dự án PPP được đề xuất hiện nay là 186 dự án, gồm 165 dự án đề xuất từ UBND tỉnh/thành phố, 21 dự án đề xuất từ các bộ ngành. Trong đó lĩnh vực giao thông chiếm 30%, môi trường chiếm 25%, dịch vụ thương mại chiếm 25%, năng lượng-y tế-nông nghiệp chiếm 20% và các lĩnh vực khác chiếm 5%.
 
          Các dự án kêu gọi đầu tư theo hình thức PPP của thành phố Đà Nẵng
          - Dự án xây dựng Cảng Liên Chiểu
          - Dự án xử lý bùn trên địa bàn thành phố Đà Nẵng
          - Dự án khu công viên phần mềm số 2
          - Dự án hầm kỹ thuật đi cáp truyền thông
          - Dự án xây dựng hệ thống xử lý nước thải trong các khu công nghiệp
          - Dự án lò giết mổ gia súc, gia cầm tại Hòa Phước
          - Dự án cải tạo hệ thống hạ tầng các khu bán hàng tươi sống tại các chợ: Chợ Cồn, Chợ Hàn, Chợ Đống Đa.
 
          Những khó khăn và thách thức:
          - Khung pháp lý cho mô hình PPP chưa được hoàn thiện, chưa có Luật về PPP và các văn bản hưởng dẫn chưa đầy đủ.
          - Cán bộ thực hiện chưa được đào tạo bài bản về lĩnh vực PPP và chưa có kinh nghiệm về mô hình đầu tư này.
          - Do nguồn vốn đầu tư công bị hạn chế nên gặp nhiều khó khăn trong việc phân bổ nguồn vốn nhà nước tham gia vào các dự án PPP.
          - Trong bối cảnh khủng hoảng kinh té toàn cầu, khả năng hỗ trợ của các nhà tài trợ, tổ chức tài chính và nhà đầu tư nước ngoài đối với các dự án PPP tại Việt Nam bị hạn chế.
 
          Những giải pháp thực hiện:
          Nhằm tháo gỡ khó khăn và thúc đẩy thực hiện mạnh mẽ về PPP trong thời gian đến, Ban chỉ đạo PPP do Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải làm Trưởng ban sẽ tập trung triển khai các giải pháp sau:
          - Hoàn thiện cơ bản về khung pháp lý về PPP, dự kiến vào cuối năm nay Chính phủ sẽ ban hành Nghị định mới về PPP.
          - Tập trung nghien cứu lựa chọn các dự án tiềm năng, ưu tiên các dự án có tính thương mại cao để thực hiện theo mô hình PPP.
          - Bố trí nguồn vốn ngân sách tập trung ở Trung ương dành riêng để sẳn sàng phân bổ cho các dự án PPP được lựa chọn. Dự kiến trong giai đoạn 2013-2015 Chỉnh phủ sẽ dành khoảng 20.000 tỷ đồng (tương đương 01 tỷ USD) cho các dự án PPP.
          - Đẩy nhanh công tác tăng cường năng lực về PPP cho cán bộ, công chức ở Trung ương và địa phương để trực tiếp thực hiện các nhiệm vụ về dự án PPP.
          - Sử dụng có hiệu quả các nguồn tài trợ từ các nhà tài trợ, các tổ chức tài chính quốc tế đối với chương trình PPP tại Việt Nam.
 
Nguyễn Thanh Tâm

 

Lãi suất cho vay tối thiểu tại Quỹ là 9%/năm (Theo Quyết định số 4965/QĐ-UBND ngày 18/7/2013), chi tiết như sau:
Nhóm 1: Đối tượng ưu đãi đặc biệt là 9%/năm (chi tiết)
Nhóm 2: Đối tượng ưu đãi theo kế hoạch, mục tiêu đầu tư phát triển là 9,6%/năm (chi tiết)
Nhóm 3: Đối tượng khuyến khích là 10,2%/năm (chi tiết)
 
ĐVT: tr.đồng/lượng
Loại Mua Bán